Een van de mooiste treinreizen van Europa
De Bernina Express route door Zwitserland is geen gewone verplaatsing van A naar B. Het is een reis waarbij het landschap langzaam aan je voorbijtrekt, waarbij je hoogte wint zonder inspanning en waarbij elke bocht weer een nieuw uitzicht onthult. Van groene valleien tot gletsjers en bergmeren: dit is slow travel op zijn mooist.
Ik maakte deze treinreis ooit zelf en begreep onderweg waarom de Bernina Express vaak wordt genoemd als een van de mooiste treinreizen van Europa. Niet omdat het snel is, maar juist omdat je even helemaal niets hoeft – behalve kijken.
Onderdeel van de Klassieke Alpentocht
Dit artikel is een diepe duik in een van de mooiste etappes van mijn Klassieke Alpentocht per trein. Waar de rondreis je langs de mooiste steden en bergtoppen van Zwitserland en Oostenrijk voert, is de Bernina Express zonder twijfel het hoogtepunt op het gebied van spectaculaire vergezichten.
Waarom een treinreis door Zwitserland zo bijzonder is
Zwitserland is bij uitstek een land om per trein te ontdekken. Het spoor loopt dwars door berglandschappen waar auto’s en vliegtuigen geen toegang toe hebben. De Bernina Express verbindt het Zwitserse Chur met het Italiaanse Tirano en voert je over de Berninapas op 2.253 meter hoogte.
Onderweg passeer je iconische plekken zoals het Landwasserviaduct, de Morteratschgletsjer, hooggelegen bergmeren en kleine dorpen waar de tijd lijkt stil te staan. Niet voor niets staat deze spoorlijn op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
Wat maakt de Bernina Express zo’n unieke treinreis?
Wat deze treinreis extra bijzonder maakt, is de eenvoud. Je stapt in, zoekt een plek bij het raam en laat je meenemen. Geen overstappen, geen stress, geen navigatie. De panoramaramen zorgen ervoor dat je volledig opgaat in het landschap.
De Bernina Express laat zien dat reizen zelf een bestemming kan zijn. Dat je onderweg mag zijn, in plaats van zo snel mogelijk ergens aan te komen.
Praktische tips voor de Bernina Express
Reserveer vooraf, vooral in het hoogseizoen zijn plekken snel vol. Kies een raamplaats want het uitzicht is continu indrukwekkend. Neem de tijd en overweeg een tussenstop in St. Moritz of Poschiavo. Houd je camera binnen handbereik, want elk seizoen heeft zijn eigen charme.
De trein rijdt het hele jaar door. In de zomer kleuren de Alpen groen en bloemrijk, in de winter verandert de route in een bijna sprookjesachtig sneeuwlandschap.
Duurzaam overnachten langs de Bernina Express
Een treinreis wordt nog mooier als je onderweg kleinschalig en bewust overnacht. Langs de route vind je accommodaties die aandacht hebben voor duurzaamheid, lokale producten en energiegebruik.
Chur – startpunt van de reis
Hotel Drei Könige combineert de charme van een 16e-eeuws pand met moderne duurzaamheid. Het hotel heeft zijn energieverbruik met 30% verlaagd door LED-verlichting, warmteterugwinning en slimme klimaatbeheersing. Het ontbijtbuffet bestaat grotendeels uit biologische producten van boeren uit de regio Graubünden. Het restaurant werkt met een wisselend menu dat de seizoenen volgt, waarbij vegetarische opties geen bijgedachte zijn maar een bewuste keuze. Je overnacht hier niet alleen omdat het praktisch is, maar omdat het laat zien hoe erfgoed en duurzaamheid elkaar versterken.
St. Moritz / Engadin – luxe in balans
Parkhotel Margna in Sils-Maria draait volledig op Engadiner waterkracht en zonne-energie. De kamers zijn plasticvrij met hervulbare toiletartikelen en biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen. Het restaurant werkt uitsluitend met producten uit de Alpen: kaas van lokale boeren, vlees van koeien die op de almen grazen, en groenten uit het eigen moestuinproject. De menukaart is voor 70% plantaardig, met gerechten als risotto met wilde kruiden en Alpkaas, of gnocchi met eekhoorntjesbrood uit de bossen. Het hotel werkt samen met lokale gidsen voor wandelingen waarbij gasten leren over het kwetsbare bergecosysteem. Duurzaamheid krijgt hier een gezicht en een verhaal.
Poschiavo – rust in de vallei
Hotel Croce Bianca is een kleinschalig familiehotel waar traditie en duurzaamheid samenkomen. Zonnepanelen leveren een groot deel van de elektriciteit, en de verwarming komt van een biomassacentrale die draait op lokale houtsnippers. De familie kent elke boer en producent in de vallei persoonlijk. Het ontbijt bestaat uit yoghurt van koeien uit de vallei, honing van een imker uit de buurt, en jam van fruit uit de eigen boomgaard. Het restaurant is bijna volledig vegetarisch en serveert traditionele Poschiavino-gerechten als pizzoccheri met kool en aardappelen, of capuns (groentepakketjes in mangoldblad). Hier verblijf je bij een familie die je meeneemt in hun verhaal.
Tirano – eindpunt in Italië
Hotel Bernina, direct tegenover het station, werkt intensief samen met producenten uit de Valtellina. Het hotel heeft zijn energieverbruik teruggedrongen door slimme isolatie en zonne-energie, en stimuleert gasten om verder per trein te reizen. Het restaurant heeft een uitgebreide vegetarische kaart met gerechten als polenta taragna, pizzoccheri met savooiekool, en sciatt (kaasballetjes). De chef werkt met groenten van een biologische tuinder net buiten Tirano en gebruikt kruiden uit de eigen kruidentuin op het dakterras.
Vegetarisch en lokaal eten onderweg
Langs de route is verrassend veel aandacht voor vegetarische en lokale gerechten. Deze restaurants laten zien dat vegetarisch eten hier geen trend is, maar een terugkeer naar oude tradities.
Chur – Otello serveert seizoensgebonden vegetarische gerechten met biologische groenten van boerderijen binnen 30 kilometer. Het menu verandert iedere zes weken. Je vindt er geroosterde knolselderij met Alpenkruiden en hazelnootpesto, of ravioli gevuld met spinazie en bergricotta. De wijnen komen van kleine biologische wijngaarden uit Graubünden. De sfeer is ontspannen, met een open keuken waar je de chef bezig ziet.
St. Moritz – Pur Alps is volledig vegetarisch en werkt biologisch en lokaal met grote passie. Het restaurant heeft een eigen moestuin op 1.800 meter hoogte waar alpenkruiden en oude groenterassen worden geteeld. Het menu bestaat uit kleine gangen: koude soep van gele biet met bergmelkyoghurt, risotto met wilde kruiden, of gerechten met gefermenteerde groenten. De wijnkaart biedt uitsluitend biologische en natuurwijnen. Het restaurant is plasticvrij en composteert alle organisch afval.
Poschiavo – La Rösa serveert authentieke Poschiavino-gerechten in een historisch posthuis. Hier wordt gekookt zoals generaties voor hen deden: pizzoccheri (boekweitpasta), turta da verdüra (hartige taart met snijbiet), en capuns. De groenten komen van lokale tuinders, de kaas van de almen rondom Poschiavo. De bediening neemt de tijd om uit te leggen waar elk gerecht vandaan komt. Dit is eten met verhalen en traditie.
Tirano – Merizzi geeft moderne interpretaties aan gerechten uit de Italiaanse Alpen. Chef Laura werkt met producten uit de Valtellina: boekweit, kazen van kleine makers, kastanjes en biologische groenten. Probeer de deconstructed pizzoccheri of de polenta taragna met geroosterde paddenstoelen. Het restaurant heeft een mooie biologische wijnkaart met kleine producenten uit Lombardije en Trentino. Hier ontmoeten traditie en creativiteit elkaar.
De Bernina Express combineren met andere treinreizen
De Bernina Express laat zich uitstekend combineren met andere panoramische treinreizen in Zwitserland. Zo bouw je een complete treinrondreis door de mooiste berglandschappen. Je kan de Bernina express route moeiteloos combineren met de klassieke Alpentocht per trein
Bernina Express & Glacier Express
De Glacier Express wordt ‘de langzaamste sneltrein ter wereld’ genoemd en vormt samen met de Bernina Express een onvergetelijke combinatie. Waar de Bernina Express je de hoogte in tilt met open uitzichten en gletsjers, voert de Glacier Express je door diepe ravijnen en over indrukwekkende bruggen.
De klassieke route begint in Chur, gaat via de Bernina Express naar Tirano en terug naar St. Moritz. Vanuit St. Moritz vertrekt de Glacier Express richting Zermatt, een rit van ongeveer acht uur door drie kantons. Onderweg passeer je het Oberalp-massief op 2.033 meter, de spectaculaire Rhônekloof, 91 tunnels en 291 bruggen. De culminatie is de Matterhorn als je Zermatt nadert.
Deze combinatie is eenvoudig te maken met het Bernina-Glacier Combi-ticket, dat beide trajecten inclusief zitplaatsreservering combineert. Met de Swiss Travel Pass reis je onbeperkt op beide routes. Veel reizigers kiezen voor een rondreis van 5 tot 7 dagen, met tussenstops in Andermatt of Brig. Zo maak je je eigen Zwitserse rondreis.
Andere combinaties
GoldenPass Express verbindt Montreux aan het Meer van Genève met Interlaken. Deze route voert je langs glooiende alpenweiden, kaasmakerijdorpen en bergmeren. De combinatie Bernina – Glacier – GoldenPass vormt een cirkel door Zwitserland met prachtige contrasten. Onderweg passeer je Gstaad en Gruyères, waar je de beroemde kaas kunt proeven. Deze combinatie vraagt om minstens 7 tot 10 dagen.
Gotthard Panorama Express combineert een boottocht over het Meer van Luzern met een treinreis door de Gotthardtunnel. Van Tirano via Lugano naar Luzern ga je van Italiaanse sfeer naar mediterraan Ticino naar het Duitse Zwitserland. De boottocht op het Meer van Luzern is een welkome afwisseling na de bergen.
Regionaal ontdekken kan ook via kleinere lijnen van het Rhätische Bahn netwerk, zoals de Albula-lijn of de Arosa-lijn. Deze brengen je in contact met het echte leven in de bergen en zijn minder toeristisch maar minstens zo mooi.
Praktische tickets en passen
Swiss Travel Pass biedt onbeperkt reizen met treinen, bussen en boten in heel Zwitserland, plus toegang tot 500+ musea. Verkrijgbaar voor 3, 4, 8 of 15 dagen. Je hebt alleen een aparte zitplaatsreservering nodig voor panoramatreinen.
Bernina-Glacier Combi-ticket is specifiek voor de combinatie van beide routes en voordeliger dan apart kopen. Bevat meteen de zitplaatsreservering.
Er zijn ook gespecialiseerde treinreisorganisaties die complete rondreizen aanbieden inclusief duurzame accommodaties en tickets, zoals Treinreiswinkel
Beste reistijd voor de Bernina Express
Lente (april – juni): frisse kleuren, bloeiende Alpenweiden, smeltende sneeuw en bruisende bergbeken. Rustiger dan de zomer, met minder toeristen. Wel wisselvallig weer.
Zomer (juli – augustus): stabiel weer en de beste kans op zonnige dagen. Dit is het hoogseizoen, dus drukkere treinen en duurdere accommodaties. Ideaal voor wandelaars.
Herfst (september – oktober): rust, heldere lucht en goudgele lariksenbossen. De bergen lijken scherper en dichterbij. Begin oktober vinden alpafscheids-ceremonies plaats. Misschien wel het mooiste seizoen.
Winter (november – maart): magisch sneeuwlandschap met enorme contrasten tussen sneeuw, blauwe luchten en donkere dennen. Sommige restaurants en hotels zijn gesloten. St. Moritz is juist op zijn levendigst.
Een echte beste reistijd is er niet. Elke periode heeft zijn eigen charme – en geen enkel seizoen voelt hier gehaast.
Veelgestelde vragen over de Bernina Express
Wat maakt de Bernina Express zo bijzonder? De Bernina Express voert je over de hoogste spoorlijn door de Alpen, zonder tandrad. Je reist langs gletsjers, bergmeren en viaducten en passeert UNESCO-Werelderfgoed. Dankzij de panoramaramen is het landschap continu zichtbaar.
Is de Bernina Express een duurzame manier van reizen? Ja. Reizen met de Bernina Express is een duurzame keuze omdat je per trein reist, geen auto nodig hebt en het landschap beleeft zonder grote ecologische impact. De route sluit goed aan op andere treinverbindingen in Zwitserland en Italië.
Moet je de Bernina Express van tevoren reserveren? Het is sterk aan te raden om vooraf te reserveren, vooral in het hoogseizoen. Je hebt een geldig treinticket nodig én een zitplaatsreservering voor de Bernina Express.
Kun je de Bernina Express combineren met andere treinreizen? Ja, de Bernina Express is uitstekend te combineren met andere panoramatreinen zoals de Glacier Express of de GoldenPass-lijn. Zo maak je er eenvoudig een duurzame treinrondreis door Zwitserland van.
Tot slot
De Bernina Express is meer dan een treinreis. Het is een uitnodiging om langzamer te reizen, om te kijken in plaats van te scrollen en om de reis net zo belangrijk te maken als de bestemming.
Op groenreizen.nl zie ik de Bernina Express dan ook als een perfect voorbeeld van duurzaam reizen: comfortabel, bewust en diep verbonden met het landschap. Meer ideeën opdoen, lees dan over de stedentrip naar Tallinn
Reis slim. Reis bewust. Reis duurzaam.
